DEFTERveTEFTERİ BETA
ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ · HESAPLARΦΥΛΛΟ 1 · SAYFA 1

AYNI DEFTER, FARKLI SON.

Yunanca ile Türkçenin birbirine ödünç verdiği kelimelerin defteri. Kimse hesap tutmuyor.

BİR KELİME, AÇIK

Defterdeki her kelime böyle açılır: iki tarafı, her birinin anlamı, nereden başladığı ve nasıl yolculuk ettiği.

MADDE 226 · TİCARET VE PARA · GİDİŞ DÖNÜŞΕΞΟΦΛΗΘΗ · ÖDENDİ
YUNANCADA

τεφτέρι

tefteri

hesap defteri; kayıt defteri (bugün sıklıkla mecazi anlamda)

TÜRKÇEDE

defter

defter

defter; kayıt defteri; hesap defteri

ESKİ YUNANCAδιφθέραARAMİCE, SÜRYANİCEdiphterāORTA FARSÇAdaftarARAPÇAdaftarTÜRKÇEdefterYENİ YUNANCAτεφτέρι
Kökeni: Eski Yunanca (διφθέρα; Aramice, Orta Farsça, Arapça ve Türkçe üzerinden)MADDENİN TAMAMINI AÇ

NASIL BAŞLADI

HER ŞEY BİR TOPLA BAŞLADI

Bu defter Avustralya’da bir evin salonunda, yerde, bir topla başladı. Kuzey, en yakın arkadaşımın oğlu. O Türk, ben Yunanım ve ikimiz de Karadenizliyiz. Kuzey’le ilk oynadığımızda henüz İngilizce konuşmuyordu, ben de Yunanca konuşuyorum. Kâğıt üstünde ortak bir dilimiz yoktu.

Topu bana yuvarladı ve top dedi. Geri yuvarladım ve τόπι (topi) dedim. Bana, sonunda mantıklı bir şey söylemişim gibi baktı.

BUGÜNÜN SAYFASI

NO.YUNANCATÜRKÇEKİM VERDİ, KİM ALDIKÖKENİHESAP
226τεφτέριdefterGidiş dönüşEski Yunanca
161φανάριfenerYunancadan TürkçeyeYunanca
206μπακάληςbakkalTürkçeden YunancayaArapça
028λάχανοlahanaYunancadan TürkçeyeEski Yunanca
019καφέςkahveTürkçeden YunancayaArapça
116λεγένιleğenGidiş dönüşEski Yunanca
394τσάνταçantaTürkçeden YunancayaTürkçe

BİN YILLIK KOMŞULUK

Anadolu’daki ilk Türkçe konuşanlardan 1923 mübadillerine ve bugünün mutfaklarına: kelimeler ne zaman ve nerede el değiştirdi.

  1. 1453

    İstanbul, iki dilin kenti

  2. 1922

    Mültecilerin getirdiği müzik

  3. 1999

    Ege’nin iki yakasından yardım

  4. 2005

    Ege’nin iki yakasında televizyon

DEFTER NASIL OKUNUR

μπλε μελάνι

Mavi mürekkep Yunancadır.

kırmızı mürekkep

Kırmızı mürekkep Türkçedir.

ΒΕΡΕΣΕ · VERESİYE

Veresiye. Kelime deftere yazıldı ama hikâyesi henüz iki taraftan da kontrol edilmedi. İki dil de bunun için aynı kelimeyi kullanır.

ΕΞΟΦΛΗΘΗ · ÖDENDİ

Ödendi. Yunanca ve Türkçe tarafı, maddede listelenen sözlük ve çalışmalarla kontrol edildi.

İKİ BAKKAL DA BİR TANE TUTARDI

Yunan μπακάλης her ailenin borcunu tefteri’ye yazardı. Türk bakkal da aynı defteri tutar, ona veresiye defteri derdi.

Bu kelimeleri imparatorluklar dağıtmadı. Onları komşular takas etti: dükkânda, mutfakta, limanda ve sokakta.